İhale Hukuku, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan
veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları
ihalelerde uygulanacak esas ve usullerle ve Kamu İhale Kanununa göre yapılan
ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve
usullerle ilgilenmektedir.
İhale Hukuku Konusu
Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan
karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu bölümün
konusudur.
a) (Değişik: 1/6/2007-5680/1 md.) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile
özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner
sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler
ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler.
b) (Değişik: 30/7/2003-4964/1 md.) Kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet
teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüsleri.
c) (Değişik: 30/7/2003-4964/1 md.) Sosyal güvenlik kuruluşları, fonlar, özel
kanunlarla kurulmuş ve kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip
kuruluşlar (meslekî kuruluşlar ve vakıf yüksek öğretim kurumları hariç) ile
bağımsız bütçeli kuruluşlar.
d) (Değişik: 12/6/2002-4761/10 md.) (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenlerin
doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından
fazlasına sahip bulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve
şirketler.
e) 4603 sayılı Kanun kapsamındaki bankaların yapım ihaleleri.
(Değişik ikinci fıkra: 30/7/2003-4964/1 md.) Ancak, Tasarruf Mevduatı Sigorta
Fonu ve bu Fonun hisselerine kısmen ya da tamamen sahip olduğu bankalar, 4603
sayılı Kanun kapsamındaki bankalar ( (e) bendinde belirtilen yapım ihaleleri
hariç) ile enerji, su, ulaştırma ve telekomünikasyon sektörlerinde faaliyet
gösteren teşebbüs, işletme ve şirketler bu Kanun kapsamı dışındadır.
İstisnalar
a) Kanun kapsamına giren kuruluşlarca, kuruluş amacı veya mevzuatı gereği
işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere doğrudan üreticilerden
veya ortaklarından yapılan tarım veya hayvancılıkla ilgili ürün alımları ile
6831 sayılı Orman Kanunu gereğince orman köyleri kalkındırma kooperatiflerinden
ve köylülerden yapılacak hizmet alımları,
b) (Değişik: 20/11/2008-5812/1 md.) Savunma, güvenlik veya istihbarat alanları
ile ilişkili olduğuna veya gizlilik içinde yürütülmesi gerektiğine ilgili
bakanlık tarafından karar verilen veya mevzuatı uyarınca sözleşmenin yürütülmesi
sırasında özel güvenlik tedbirleri alınması gereken veya devlet güvenliğine
ilişkin temel menfaatlerin korunmasını gerektiren hallerle ilgili olan mal ve
hizmet alımları ile yapım işleri,
c) Uluslararası anlaşmalar gereğince sağlanan dış finansman ile yaptırılacak
olan ve finansman anlaşmasında farklı ihale usul ve esaslarının uygulanacağı
belirtilen mal veya hizmet alımları ile yapım işleri; uluslararası sermaye
piyasalarından yapılacak borçlanmalara ilişkin her türlü danışmanlık ve kredi
derecelendirme hizmetleri; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının banknot ve
kıymetli evrak üretim ve basımı ile ilgili mal veya hizmet alımları,(Ek
İbareler:27/4/2004 – 5148/ 2 md.) özelleştirme uygulamaları için 24.11.1994
tarihli ve 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılacak her türlü danışmanlık hizmet
alımları; hava taşımacılığı yapan teşebbüs, işletme ve şirketlerin ticari
faaliyetlerine ilişkin mal ve hizmet alımları,
d) İdarelerin yabancı ülkelerdeki kuruluşlarının mal veya hizmet alımları ile
yapım işleri; yurt dışında bulunan nakil vasıtalarının o yerden sağlanması
zorunlu mal veya hizmet alımları,
e) Bu Kanun kapsamına giren kuruluşların; Adalet Bakanlığına bağlı ceza infaz
kurumları, tutukevleri işyurtları kurumları, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumuna bağlı huzurevleri ve yetiştirme yurtları, Millî Eğitim Bakanlığına
bağlı üretim yapan okullar ve merkezler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına
bağlı enstitü ve üretme istasyonları ile Başbakanlık Basımevi İşletmesi
tarafından bizzat üretilen mal ve hizmetler için anılan kuruluşlardan, Devlet
Malzeme Ofisi Ana Statüsünde yer alan mal ve hizmetler için Devlet Malzeme Ofisi
Genel Müdürlüğünden, yük, yolcu veya liman hizmetleri için Türkiye Cumhuriyeti
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünden, akaryakıt ve taşıt için
Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğünden yapacakları alımlar
ile araştırma-geliştirme faaliyetleri kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumundan yapacakları mal, hizmet ve danışmanlık hizmet alımları, et
ve et ürünleri için Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğünden, ray üstünde çeken ve
çekilen araçlarda kullanılan monoblok tekerlek ve tekerlek takımları için Makine
ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğünden yapacakları alımlar, (1)
f) (Değişik: 20/11/2008-5812/1 md.) Ulusal araştırma-geliştirme kurumlarının
yürüttüğü ve desteklediği araştırma-geliştirme projeleri için gerekli olan mal
ve hizmet alımları ile finansmanının tamamı Kanun kapsamındaki bir idare
tarafından karşılanarak elde edilen sonuçların bu idare tarafından sadece kendi
faaliyetlerinin yürütülmesinde faydalanıldığı haller hariç, her türlü araştırma
ve geliştirme hizmeti alımları,
g) 2 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde sayılan
kuruluşların, ticarî ve sınaî faaliyetleri çerçevesinde; doğrudan mal ve hizmet
üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçlarının temini için
yapacakları, Hazine garantisi veya doğrudan bütçenin transfer tertibinden
aktarma yapmak suretiyle finanse edilenler dışındaki yaklaşık maliyeti ve
sözleşme bedeli ikitrilyon üçyüzmilyar Türk Lirasını aşmayan mal veya hizmet
alımları,
h) Bu Kanun kapsamındaki idarelerin kendi özel mevzuatı uyarınca hak sahiplerine
sağlayacakları teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımları ile tedavisi
kurumlarınca üstlenilen kişilerin ayakta tedavisi sırasında reçeteye bağlanan
ilaç ve tıbbî malzemelerin kişilerce alımları, sağlık hizmeti sunan bu Kanun
kapsamındaki idarelerin teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerinden
yapacakları mal ve hizmet alımları, (1)
i) (Ek: 14/7/2004-5226/21 md.) 21.7.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki kültür varlıklarının rölöve,
restorasyon, restitüsyon projeleri, sokak sağlıklaştırma, çevre düzenleme
projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirme, muhafaza, nakil işleri ve
kazı çalışmalarına ilişkin mal ve hizmet alımları,
j) (Ek: 3/3/2005-5312/25 md.) Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı
Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini
Esaslarına Dair Kanun hükümleri kapsamında, acil müdahale plânlarının
hazırlanması ve bir olay meydana geldikten sonra kirliliğe müdahale ve acil
müdahale plânlarının icrası için acil olarak ihtiyaç duyulabilecek hizmet alımı
ile araç, gereç ve malzeme alımı,
k) (Ek: 20/2/2008-5737/79 md.) Vakıf kültür varlıklarının onarımları ve
restorasyonları ile çevre düzenlemesine ilişkin mal veya hizmet alımları,
k) (Ek: 22/2/2007-5583/9 md.) Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile özerk spor
federasyonlarının ulusal ve uluslararası sportif faaliyetlerine ilişkin mal ve
hizmet alımları,
l) (Ek: 27/12/2007-5726/24 md.) Tanıkların korunmasına ilişkin mevzuat
hükümlerine göre alınacak koruma tedbirlerinin uygulanması için gerekli olan mal
ve hizmet alımları,
m) (Ek: 9/7/2008-5784/28 md.) Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ)
tarafından ithalat yoluyla yapılacak spot sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG)
alımları,
n) (Ek: 20/11/2008-5812/1 md.) Uluslararası mükellefiyetlerden doğan veya ulusal
amaçlı; savunma, güvenlik, insani yardım gibi durumlarda ortaya çıkabilecek acil
ihtiyaçların, süratli ve etkin bir biçimde temini amacıyla, önceden güvenceler
alınmasına olanak sağlayan anlaşmalar veya sözleşmeler yapmak suretiyle mal ve
hizmet alımları,
o) (Ek: 25/6/2009-5917/31 md.) Elektrik üretimi, iletimi, ticareti ve dağıtımı
alanında faaliyet gösteren kamu iktisadi teşebbüslerinin, bu faaliyetlerinin
yürütülmesine yönelik olarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarından yapacakları
enerji ve yakıt alımları,
Ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri tâbi değildir.