İmar planları çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan, hizmet ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantılar göz önüne alınarak hazırlanır.
İmar, planındaki tahsis amacına aykırı kullanımdan söz edilemeyeceğine göre, imar planı sınırları içinde bulunan bir taşınmazın yapılaşma koşullarının temeli ve bir çok unsuru imar planı ile karara bağlanmaktadır. Bu nedenle, taşınmazın imar planında ayrıldığı amaç çok önemlidir. İmar planları, normlar hiyerarşisinde yönetmeliklerden önce uygulanması gereken düzenleyici işlemlerdendir.
Bir taşınmazın imar planı kapsamına alınması veya imar planı kapsamında bulunan taşınmazın tahsis (kullanım) şeklinin değiştirilmesi bir dizi araştırma ve karar mekanizmasının çalışması ile mümkündür. Böyle olunca da, mülkiyet hakkının kullanılmasında imar planı çok önemli değere sahiptir.
Bu kitapta, temel hak ve özgürlükler arasında yer alan ve anayasalar boyutunda bile koruma altına alınan mülkiyet hakkının kullanılmasında çok önemli yeri olan imar planlarını incelenmiştir. Kitapta önce imar planı çeşitleri tek tek ele alınmıştır. Daha sonra imar planlarının yapılması, değiştirilmesi ve bu hususlara ilişkin yargılama usulü ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Kitapta, bu gün itibariyle henüz çözüme kavuşturulamayan kısıtlık konusu incelenmiş, Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına dayanılarak bu husus olabildiğince aydınlığa kavuşturulmuştur.
Bu çalışmanın, imar planlarını yapmakla görevli olan bakanlıklar, özel kurullar, büyükşehir belediyeleri, valilikler, il özel idareleri, belediyeler ile hakim ve savcılar, avukatlar, müteahhitler ve üniversiteler, şehir plancıları ile mülk sahiplerine faydalı olacağını düşünmekteyim.
Kitabın hazırlanmasında, ülkemizin farklı bölgelerinden içtihat kararlarını göndererek bu eserin zenginleşmesini sağlayan çok değerli meslektaşlarıma ve bu kıymetli dostlar adına Bursa 3. İdare Mahkemesi Üyesi Sn. Mustafa ARIK Beyefendiye, diğer kitaplarda olduğu gibi bu kitabın hazırlanmasında da her türlü desteği verip çok değerli katkıları olan eşim Dr. Filiz Denizli Ergen'e, Adalet Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanı Sn. Yusuf Öğmen'e, emekli hakim (Kayseri Bölge İdare Mahkemesi Eski Başkanı) Yeminli Mali Müşavir ve Yazar Sn. Celal Karavelioğlu'na, teşekkürlerimi borç bilirim.
Ayrıca, bu kitabın yayınlanarak okuyuculara ulaştırılmasında bizlere samimiyet, anlayış ve kolaylık gösteren, bu yönüyle de bu tür kitapların çoğaltılmasını teşvik eden Sn. Koray SEÇKİN Beye ve kitabın hazırlanmasında katkısı bulunan tüm Seçkin Yayıncılık ailesine teşekkür ederim.
Cafer ERGEN
Ankara, Mart 2006